Report Button

Κόμβος Ενημέρωσης

Νέα

“Beat Bullying”: Εντείνεται ο διαδικτυακός εκφοβισμός

Της Μαρίας Χαραλάμπους

Δυστυχώς το διαδίκτυο δεν έχει μόνο τα καλά στο «πακέτο» του. Εκτός απο τα γνωστά κυβερνοεγκλήματα, τον τελευταίο καιρό ένα ακόμα προστέθηκε στη ήδη μεγάλη λίστα των cyber crimes.

O δικτυακός εκφοβισμός ή αλλιώς «Cyber bullying», αφορά τις απειλές, τον εκφοβισμό, τον εξευτελισμό, την ταπείνωση ή την παρενόχληση ανηλίκων από συνομίληκους ή μεγαλύτερους, μέσω του διαδικτύου.

Η Μη Κυβερνητική Οργάνωση Hope For Children, σε συνεργασία με την Εκπαιδευτική Ψυχολόγο Δρα. Μόνικα Σιακού, μέσω της εκστρατείας "Beat Bullying" έβαλε στόχο να μας ανοίξει τα μάτια και να μας δώσει να καταλάβουμε για τι πράγμα ακριβώς μιλάμε και πώς να το εμποδίσουμε. Η Δρ. Σιακού, η οποία συντονίζει το όλο project μιλά στη CampusCy, και τονίζει ότι σημαντικό ρόλο στην αποτροπή του διαδικτυακού εκφοβισμού έχουμε όλοι.

Τι ακριβώς εννοούμε όταν μιλάμε για Cyber bullying ή διαδικτυακό εκφοβισμό;

Ο όρος Cyber bullying, αποδόθηκε πρώτα στον Bill Belsey και χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει τις διάφορες μορφές ψυχολογικής κακοποιησης οι οποίες συνδέόνται με το συμβατικό εκβοφισμό, μέσω του διαδικτύου ή παρεμφερή τεχνολογία, με σκοπό τη σκόπιμη ζημιά ενός ατόμου ή μιας ομάδας. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός μπορεί να περιλαμβάνει τις ακόλουθες πράξεις:

• Διακομώδηση – εξευτελισμό ενός προσώπου

• Συνεχή αποστολή μηνυμάτων άσεμνου περιεχομένου μέσω Internet.

• Αποστολή προσβλητικών και άσεμνου περιεχομένου μέσω των διάφορων διαδικτυακών εφαρμογών.

• Άσεμνο περιεχόμενο κατα τη διάρκεια συνομιλιών

• Εξευτελισμό παιδιού ή εφήβου, με τη δημιουργία ενός προφίλ ή μπλογκ το οποίο περιλαμβάνει σκόπιμα λανθασμένο και εξευτελιστικό περιεχόμενο.

• Αποστολή απειλών

• Δημοσιοποίηση προσωπικών βίντεο ή φωτογραφιών χωρίς τη συγκατάθεση του ατόμου.

Συνήθως, ο διαδικτυακός εκφοβισμός συμβαίνει στο πλαίσιο των εφαρμογών άμεσης αποστολής μηνυμάτων, όπως το AIM, το Skype ή το MSN Messenger. Μπορεί ωστόσο να πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις, και να γίνει ακομα πιο δημόσιο, όταν επεκταθεί στα blogs ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το MySpace, το FaceBook, το Hi5, ή ακομα και το YouTube. Επίσης, εργαλεία των κινητών τηλεφώνων όπως η αποστολή SMS, φωτογραφιών ή και βίντεο, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για εκφοβισμό.

Σε τι διαφέρει ο διαδικτυακός εκφοβισμός απο τη σεξουαλική παρενόχληση;

Η online αποπλάνηση είναι η προετοιμασία για τη ψυχολογική εκμετάλλευση ενός παιδιού, με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευσης μέσω της τεχνολογίας. Το πρώτο βήμα για την αποπλάνηση, είναι να κερδηθεί η εμπιστοσύνη του ανήλικου με τον παιδόφιλο, να παρουσιάζει τις πράξεις του ως ευεργετικές για τον ανήλικο. Αυτό μπορεί να συμβεί στο πλαίσιο ιδιωτικής διδικτυακής συνομιλίας, ή ακόμα και μέσω των forum των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Μάλιστα, ο παιδόφιλος, μπορεί να έχει μια θέση στην ιστοσελίδα, που να του δίνει ευκολότερα τη δυνατότητα να διαμορφώσει κάποιου είδους σχέση με τον ανήλικο. Σκοπός αυτών των επαφών, είναι ο καθορισμός μια συνάντησης με τον ανήλικο, ή ακόμα και ο καταναγκασμός του ανήλικου, έτσι ώστε λα ληφθεί πορνογραφικό υλικό. Η αποπλάνηση, μπορεί να είναι το αποτέλεσμα ψυχολογικής βλάβης εξαιτίας της ψυχολογικής πίεσης που χρησιμοποιεί ο παιδόφιλος. Στην περίπτωση αποπλάνησης απαιτείται άμεση δράση, στην οποία μπορει να χρειαστεί η παρέμβαση της αστυνομίας, η παρακίνηση του παιδιού να αναφέρει το έγκλημα, ενώ απαιτείται και η συνεργασία με την οικογένεια του θύματος.

Σημάδια αποπλάνησης μπορεί να είναι:

• Η προτίμηση ενός ενίληκου προς συγκεκριμένο παιδί, ή η δήλωση επιθυμίας για προσωπική συνάντηση.

• Η αποστολή πορνογραφικών φωτογραφιών, βίντεο ή links παρόμοιου περιεχομένου στον ανήλικο.

• Η καθοδήγηση της συζήτησης σε σεξουαλικά και ηλικιακά ακατάλληλα θέματα.

• Η πρόταση στον ανήλικο να μοιράζεται προσωπικές ή φωτογραφίες φίλων του.

• Η παραχώρηση πλεονεκτημάτων στον ανήλικο έτσι ώστε να παραμένει ατιμώρητος για ακατάλληλη συμπεριφορά.

• Η συζήτηση προβλημάτων ή θεμάτων με φίλους, τα οποία δεν ταιριάζουν με την ηλικία τους.

Πως λειτουργεί ο διαδικτυακός εκφοβισμός, πως μπορούμε να καταλλάβουμε ότι συμβαίνει στο δικό μας σπίτι;

Τα κινητά τηλέφωνα, τα emails και τα chat room, έχουν δώσει στους εκφοβιστές νέους τρόπους στο να στοχεύουν ανθρώπους. Χρησιμοποιούν τα κινητά τους τηλέφωνα για να εκφοβίσουν με διάφορους τρόπους. Μπορούν να τραβήξουν φωτογραφία του στόχου τους σε ανύποπτο χρόνο και στη συνέχεια να την ανεβάσουν στο διαδίκτυο. Μπορεί να επικοινωνήσουν με το θύμα μέσω τηλεφώνου, ή να στέλνουν απειλητικά και προσβλητικά μηνύματα ανα πάσα ώρα, μέρα ή νύχτα. Μπορεί επίσης να στέλνουν προσβλητικές ή παράνομες φωτογραφίες ή βίντεο στα θύματά τους μέσω κινητών τηλεφώνων. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να ενθαρρύνουμε τα παιδιά να αναφέρουν περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό το παιδί να αποθηκεύει τα μηνύματα καθώς και τη μέρα και την ημερομηνία που τα έλαβε και να ενημερώσει έναν έμπιστο ενήλικα. Έτσι, οι ενήλικες μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα στοιχεία ως αποδεικτικά και να ενημερώσουν τις αρχές. Η εκστρατεία "Beat Bullying" του οργανισμού Hope For Children, υπό την καθοδήγηση μου, θα αναπτύξει τα εργαλεία εντοπισμού του εκφοβισμού σε γενικό επίπεδο. Πρόκειται για εργαλεία, τα οποία θα παρασχεθούν στο κοινό και θα αφυπνίσουν γονείς, εκπαιδευτικούς και ενήλικες γενικότερα, έτσι ώστε να μπορούν να αντιλαμβάνονται πότε ένα παιδί τυχγάνει κάποιας μορφής εκφοβισμού. Συνήθως τα παιδιά που πέφτουν θύματα εκφοβισμού, φοβούνται ή ντρέπονται να το αναφέρουν.

Πως μπορούμε να προλάβουμε τον διαδικτυακό εκφοβισμό, ποιά είναι τα μέτρα που πρέπει να λάβουμε;

Υπάρχουν αρκετά μέτρα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να μειώσουμε τα περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού και όλα απαιτούν την επιμόρφωση των παιδιών στον τρόπο ασφαλούς χρήσης του διαδικτύου. Αυτή τη στιγμή στην Κύπρο, το μόνο project που ασχολείται με το cyber bullying είναι το «Cyber-ethics». Στην εκστρατεία αυτή, περιλαμβάνονται δραστηριότητες, όπως η Γραμμή Βοήθειας για Ασφαλέστερο Διαδίκτυο (www.cyberethics.info) (70000116), και η αφύπνηση μέσω σεμιναρίων και παρουσιάσεων στα σχολεία. Πάντως, έστω και αν η καμπάνια «Cyber-ethics», είναι πρωτοποριακή για την Κύπρο, ωστόσο χρειάζεται περισσότερη δράση απο άλλους οργανισμούς κυβερνητικούς και μη, αφού το Cyber bullying φαίνεται να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις και η απουσία σχετικής έρευνας είναι τεράστια.

Ποιός έχει τον πιο σημαντικό ρόλο στην αποτροπή του διαδικτυακού εκφοβισμού.

Ρόλο έχουμε όλοι, ξεκινώντας απο την οικογένεια, το σχολείο και την κοινωνία γενικότερα.

Υπήρξαν περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού στην Κύπρο;

Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει κάποια έρευνα, έτσι οι αριθμοί δεν μπορει να είναι ακριβείς για να αναφερθούν.

Ποιοι είναι οι νόμοι κατά του διαδικτυακού εκφοβισμού;

Ο νόμος για τα Ηλεκτρονικά Εγκλήματα, (22(III)/2004), επικυρώθηκε απο την Κυπριακή Βουλή 2004, οπότε και επικυρώθηκε η Σύνθήκη του Συμβουλίου της Ευρώπης ενάντια στο Κυβερνοέγκλημα. Η Συνθήκη αυτή, (Convention on Cyber Crime) υπεγράφη στη Βουδαπέστη το Νοέμβριο του 2001. Ακόμα, τον Απρίλιο του 2009, δημιουργήθηκε το Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Δεδομένων της Κυπριακής Αστυνομίας, του οποίου ο σκοπός είναι η Δικανική Εξέταση των ηλεκτρονικών τεκμηρίων. Το Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Δεδομένων εξετάζει όλα τα ηλεκτρονικά τεκμήρια, που αφορούν κινητά τηλέφωνα και κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης CCTV και παραλαμβάνονται από τους Αστυνομικούς Ανακριτές στα πλαίσια των εξετάσεων ποινικών υποθέσεων που διενεργούν σε όλη την Κύπρο. το Δικανικό Εργαστήριο Ηλεκτρονικών Δεδομένων αποτελείται από τέσσερις ανακριτές, οι οποίοι έχουν την απαιτούμενη πείρα στη διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν αδικήματα μέσω ίντερνετ ή αδικήματα που έχουν να κάνουν με ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη η εκστρατεία του HFC ενάντια στο διαδικτυακό εκφοβισμό. Τι ακριβώς περιλαμβάνει;

Η εκστρατεία "Beat Bullying", έχει σκοπό να ευαισθητοποιήσει το κοινό και την εκπαιδευτική κοινότητα, όπως επίσης και να αναπτύξει τα εργαλεία εντοπισμού, πρόληψης και χειρισμού των φαιομένων εκφοβισμού. Ο όρος «Cyber-bullying», εμφανίστηκε στη βιβλιογραφία τα τελευταία χρόνια, και διαφορετικά κίνητρα φαίνεται ότι κρύβονται πίσω απο αυτή τη μορφή εκφοβισμού, παρά σε άλλες μορφές. Η πρωτοπωριακή πλευρά της εκστρατείας "Beat Bullying", έγκειται στο ότι η εκπαιδευτική και ψυχολογική αφύπνιση των παιδιών μέσα στο σχολικό περιβάλλον, θα παρέχεται απο τα ίδια τα παιδιά. Αυτό στηρίζεται στη φιλοσοφία, ότι πολλές φορές τα μηνύματα μεταδίδονται και λαμβάνονται καλύτερα απο παιδιά σε παιδιά παρά απο ενήλικες σε παιδιά. Για το σκοπό αυτό, πρόκειται να επιλεγεί ένας αριθμός παιδιών, τα οποία θα εκπαιδευτούν απο εξειδικευμένους επιστήμονες, έτσι ώστε να δρουν ως πρεσβευτές κατά του εκφοβισμού μέσα στα σχολεία τους. Τα παιδια αυτά θα επιλεγούν στη βάση τριών χαρακτηριστικών: Της αναγνώρισης, της ικανόττηας και της δημοτικότητας που έχουν ανάμεσα στους συνομήλικούς τους.

Πληροφορίες για το θέμα δόθηκαν και από τη Συντονίστρια Γραμμής Βοήθειας

του Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου Cyberethics κα. Ηλιάδα Σπύρου,

την οποία και ευχαριστούμε.